Pacto de Lestrobe

O 26 de marzo de 1930 asínase no pazo da Ermida de Lestrobe (Dodro) o chamado Pacto de Lestrobe, un acontecemento esencial para a proclamación en Galicia da II República, nun momento de debilidade institucional no que a suposta clandestinidade é un mito; a esta reunión asisten unha gran cantidade de republicanos, pero ningún sector nacionalista, da ORGA e o Partido Radical (cos seus líderes á cabeza, Casares Quiroga e Abad Conde, respectivamente), o Partido Radical- Socialista, o Partido Republicano Federal, representantes da sección galega da FUE, algúns republicanos a título propio e varios sindicalistas ex- militantes da CNT; o obxectivo era crear unha estructura unitaria que representara a todo o republicanismo galego (a FRG) que busque, apostar por unha república democrática, a independencia sobre os partidos de ámbito estatal (igual que a ORGA), defender a propor un Estatuto de Autonomía para Galicia, crear un organismo unitario para unhas posibles eleccións. A partir da FRG darase un gran salto no republicanismo galego, sendo a representación recollida por provincias.

Evolución do voto en Dodro

Este mes preséntovos o final dun traballo de investigación sobre a vida política recente do concello de Dodro, dúas gráfica feitas a partir dos resultados electrais en Dodro de todas as eleccións celebradas dende a Transición, dende as Xerais de 1977 ata as europeas de xuño de 2009.

Fonte: Elaboración propia a partir do Ministerio do Interior, La Voz de Galicia e El Correo Gallego

Fonte: Elaboración propia a partir do Ministerio do Interior, La Voz de Galicia e El Correo Gallego

D. Fortunato Cruces Angueira

Nesta ocasióin quero falárvos dun gran persoeiro dodrés, como é Fortunato Cruces Angueira, nacido na aldea de Lestrove en 1870, emigrando cara Arxentina en 1885. Aló fundou a sociedaden "Hijos de Rois", o semanario local "La Justicia", o Centro Gallego de Barracas, e o "Correo de Galicia".
Colaborou en distintas puiblicacións como "El Día" de Montevideo, "El Correo Gallego" de Río de Xaneiro, "El Heraldo Cristiano" de Santiago de Chile, "Diario Gallego" da Habana, "Acción Española" de México, "Faro de Vigo" e na revista "Galicia" de Madrid. En 1907 fundou en Montevideo a "Sociedad de Hijos de Valle Miñor" para axudar ós españois desamparados. Ademais foi un dos impulsores da Biblioteca América de Santiago.
Publicou as seguintes obras, "Primeiras Follas", "Castañolas" e "Cousas Gallegas"; deixando sen publicar as obras "Caludiña" e "Temas Camperos".
Faleceu na Arxentina en 1961.
No ano 1949 fora nomeado "Fillo Predilecto" polo concello de Dodro dándolle o seu nome á estrada que pasa por Lestrove, sendo aínda actualmente o único dodrés distinguido destas dúas maneiras polo concello de Dodro.

Felicitación de Nadal

Quérovos desexar a todos FELICES FESTAS

Mámoas 1 e 2 da Paradegua

As mámoas 1 e 2 atópanse no agro de fincas chamado O Tombo, ambas abarcando catro leiras na súa parte máis alta. Para acceder ñas mámoas hai que coller o da “Forestal”, e deste unha ramificación que baixa cara o agro do Tombo e prosigue cara o oeste.
Tanto a mámoa nº 1 como a nº 2 están a pouca distancia do camiño que transita pola parte máis alta do Tombo, ademais de estar separadas entre si por unha distancia aproximada de 47 metros. Ámbalas dúas están cubertas por bastante vexetación, ó igual que as fincas que as rodean, aínda que non é difícil acceder a elas, pero si é complicado ir dunha a outra atallando polo medio das fincas, sendo mellor acceder dende o camiño. En canto á súa forma, semellan uns outeiros de pouca altura cunha dimensión considerable, a que a simple vista só se pode apreciar o túmulo de terra, que agocha no seu interior o dolmen no que se soterraban as persoas, e que á súa vez está soterrado baixo o nivel do chan, así como algunha pedra da coiraza pétrea exterior da mámoa; esto é a proba da boa conservación que teñen, xa que non presentan ningunha proba de violación ou destrucción.

Nacemento do concello de Dodro

O agora municipio de Dodro nos tempos do antigo réxime estaba dividido en dúas xurisdiccións: a de Dodro e Lestrove e a de Rianxo, todas elas pertencentes á provincia de Santiago, dado que só contaba con dúas parroquias, a de san Xulián de Laíño, que tamén abarcaba a actual parroquia de san Xoán de Laíño, que se escindirá a mediados da década dos 50 do século XVIII pola crecida no inverno do rego de Manselle (un pequeno río que desemboca no Ulla e divide ambas parroquias), e a de santa María de Dodro polo outro lado.
Cando se instauran os novos concellos constitucionais, aínda que Dodro non figura, pero si o fan os de Laíño e Lestrove no partido xudicial de Padrón.
O 7 de xuño de 1836, o concello de Padrón divídese en dous, formando unha nova administración local chamada Dodro que integra as parroquias de Santa María de Dodro, San Xulián de Laíño e San Xoán de Laíño.
A capital municipal actual, probablemente dende 1906, é Tallós, onde actualmente se atopa a casa consistorial, pero iso non sempre foi así, a capital municipal estivo tamén en Lestrove e en Vigo.

Xacemento arqueolóxico máis antigo de Dodro

Dende sempre se consideraron os petroglifos de Bouza Abadín (Imo) como o xacemento arqueolóxico máis antigo do concello de Dodro, e como o máis antigo en probar o asentamento de persoas nas terras deste concello. Pero esta é unha afirmación errónea, xa que os petroglifos son da Idade do Bronce (1500 -600 a.C.), e existen en Dodro xacementos arqueolóxicos do Megalitismo (4000 -2500 a.C.), o último período do Neolítico (momento no que o home se asentou e comezou a practicar a agricultura e o pastoreo); desta época son as catro mámoas da Paradegua, sitas na aldea de Bexo, e a mámoa do Mina de Balouta, sita en Laíño ó sur da Fonte Primeiral. A seguinte época prehistórica, a Idade co Cobre ou Calcolítico, tamén deixou restos en Dodro, o Xacemento do Riasós, sito enfronte á do Deza, e que é un xacemento subterráneo, non se podendo diferenciar restos arqueolóxicos na superficie. Pero incluso a Idade do Bronce, na que se sitúan os petroglifos, deixou en Dodro máis restos que Bouza Abadín, como son os petroglifos de Lomba das Pozas en Bustelo, os do Padronelo (un en Bexo e outro en Imo), o de A Cabaña/Bouza Nova en Manselle, e os de A Carga e Outeiro dos Corvos en santa María de Dodro; podendo ser calquera destes petroglifos máis antigo que o de Bouza Abadín. Cabe dicir que moitos destes xacementos son moi descoñecidos o que axudou a este erro.