Evolución voto en Dodro

Alcaldes de Dodro

Deixovos unha lista cos alcaldes de Dodro coñecidos ata o momento.
[...]


- D. Domingo Manselle ( - 1856)

- D. Agustín Mariño (1856 - )

[...]

- D. Benito Ramos (¿ (1876) - ?)

[...]

- D. Manuel Brañeiro Buela ( -1885)

- D. Fernando Conde Lois (17/1/1885 - 30/6/1885)

- D. Feliciano Barreiro Reboiras (1/7/1885 - )

- D. José Viturro Sóñora ( - 8/2/1910)

- D. Manuel Rodríguez Batalla (8/2/1910 - 5/11/1911)

- D. Francisco Rodríguez (5/11/1911 – 1/1912) interino

- D. Ramón Suárez (1/1912 - 1/1914)

- D. Ramón Ferreirós Manselle (1/1914 - 3/1920)

- D. Francisco Boga Manselle (3/1920 – 10/1923)

- D. Francisco Vázquez Torres (10/1923 - 3/3/1924)

- D. Constantino Pérez Carou (3/3/1924 - 27/3/1925)

- D. Manuel Pérez Lois (27/3/1925 - 26/2/1930)

- D. Ramón Ferreirós Manselle (26/2/1930 -16/4/1931)

- D. Manuel Sóñora Buela (15/3/1931 -16/4/1931) interino

- D. Juan Francisco Siage Rodríguez (16/4/1931 – 1932)

- D. Benigno Baleirón Pérez (1932 - 18/7/1936)

- D. José González Fabeiro (18/8/1936 – 14/3/1940)

- D. Jenaro Vidal Castro (14/3/1940 – 29/4/1944)

- D. Francisco Méndez Mariño (29/4/1944 – 28/3/1959)

- D. Francisco Ferro González (28/3/1959 -6/7/1959) interino

- D. Manuel Morales Pérez (6/7/1959 – 3/4/1979)

- D. José Fernando Vila Brión (3/4/1979 – 16/6/2007)

- D. Arturo Díaz Díaz (16/6/2007 – 11/6/2011)

- D. Valentín Alfonsín Somoza (11/6/2011- 15/6/2019)

- D. Francisco Xavier Castro Tourís (15/6/2019- )

Mámoas da Paradegua

As mámoas, dolmens, antas, cistas ou arcas (como tamén son coñecidas estas) son os primeiros enterramentos coñecidos en Galicia e na gran maioría da Europa atlántica, así como os primeiros lugares “conscientes” de enterramento feitos polo home. Destes hai grandes mostras en Galicia, onde abundan as áreas megalíticas, como a da Costa da Morte, que é moi grande; pero aquí tamén hai unha algo máis pequena, e que abarca as mámoas da Paradegua en Bexo, as mámoas do Monte Picoto en Burés (no Alto da Paradegua xusto no límite municipal entre Dodro e Rianxo), as da Bacariza, as de Os Campiños e Cuncha Vieira en Leiro e as do Monte de Pena en Asados.


Dende sempre se consideraron os petroglifos de Bouza Abadín (Imo) como o xacemento arqueolóxico máis antigo do concello de Dodro, e como o máis antigo en probar o asentamento de persoas nas terras deste concello. Pero esta é unha afirmación errónea, xa que os petroglifos son da Idade do Bronce (1500 -600 a.C.), e existen en Dodro xacementos arqueolóxicos do Megalitismo (4000 -2500 a.C.), o último período do Neolítico (momento no que o home se asentou e comezou a practicar a agricultura e o pastoreo); desta época son as catro mámoas da Paradegua, sitas na aldea de Bexo, e a mámoa do Mina de Balouta, sita en Laíño ó sur da Fonte Primeiral.

Nesta redacción ímonos ocupar das mámoas da Paradegua, que como se dixo anteriormente están na aldea de Bexo, máis concretamente na Casilla ou Paradegua, no fondo que hai á esquerda (dende Bexo) da estrada AC 305, entre a actual Autovía do Barbanza (AG 11) e o cortafogos dos cables de alta tensión que cruzan a estrada algo máis adiante.

As mámoas 1 e 2 atópanse no agro de fincas chamado O Tombo, ambas abarcando catro leiras na súa parte máis alta; a número 3 está situada en dúas fincas grandes que hai xunto ó agro de fincas de Campelos na marxe dereita do camiño que baixa cara as fincas desta zona dende a estrada; mentres a número 4 se atopa xusto enfronte, noutra finca grande comunmente chamada “Agro do Manco”. O camiño cara a estas dúas últimas é o que se menciona, mentres para as 1 e 2 hai que coller o da “Forestal”, e deste unha ramificación que baixa cara o agro do Tombo e prosigue cara o oeste.

Tanto a mámoa nº 1 como a nº 2 están a pouca distancia do camiño que transita pola parte máis alta do Tombo, ademais de estar separadas entre si por unha distancia aproximada de 47 metros. Ámbalas dúas están cubertas por bastante vexetación, ó igual que as fincas que as rodean, aínda que non é difícil acceder a elas, pero si é complicado ir dunha a outra atallando polo medio das fincas, sendo mellor acceder dende o camiño. En canto á súa forma, semellan uns outeiros de pouca altura cunha dimensión considerable, a que a simple vista só se pode apreciar o túmulo de terra, que agocha no seu interior o dolmen no que se soterraban as persoas, e que á súa vez está soterrado baixo o nivel do chan, así como algunha pedra da coiraza pétrea exterior da mámoa; esto é a proba da boa conservación que teñen, xa que non presentan ningunha proba de violación ou destrucción.

A mámoa nº 3 atópase na marxe dereita do camiño que vai dende a estrada para as leiras de monte desta zona;

Mentres que a mámoa nº 4 se atopa no “Agro do Manco”, enfronte da número 3; actualmente atópase cuberta por maleza e, sobre todo, toxos

Cabe dicir para rematar que estas mámoas foron catalogadas, xunto coas do seu entorno (Monte Picoto, Bacariza e Campiños), nos anos 70 por un equipo de arqueólogos entre os que se atopaba Antón Rodríguez Casal, actualmente o maior especialista galego no Megalitísmo e Fernando Acuña Castroviejo, un dos arqueólogos galegos máis importantes do momento.

As mámoas da Paradegua

No lugar da Paradegua existe unha necrópole neolítica formada por catro túmulos megalíticos, comunmente chamados mámoas. En todo o concello de Dodro só existen outras tres mámoas, as dúas de Mina Balouta en Ladride e outra, descuberta recentemente, na Chisca, todas elas na parroquia de san Xián de Laíño.
Preto da necrópole da Paradegua hai outras cinco, todas pertencentes ó concello de Rianxo, as de Monte Picoto en Burés, as de Monte de Pena en Asados, as de Os Campiños en Leiro, as de Cuncha Vieira en Isorna e as da Bacariza. Todas, incluídas as da Paradegua, situadas nun radio dun quilómetro e medio, formando un parque megalítico, o do “Baixo Ulla”.
As mámoas nº1 (GA15033005) e nº2 (GA15033010) sitúanse na paraxe de O Tombo, a nº3 (GA15033011) en Campelos e a nº4 (GA15033012) no chamado “Agro do Manco”.
Todas estas mámoas foron catalogadas nos anos 70 por un grupo de arqueólogos entre os que destacan Fernando Acuña Castroviejo e Antón Rodríguez Casal. Durante a catalogación atopáronse un axuar de sílex e un pilum do século II d.C.
Esta necrópole megalítica é unha das máis importantes da zona do Barbanza.

Inscrición no cruceiro de Gradín ou das Escuras de Bexo

Na parte leste da base da columna do cruceiro de Gradín ou das Escuras de Bexo apaeceu unha inscrición de dúas liñas difícil de descifrar.

Deixovos a inscrición e unha foto dela.

Brañas de Laíño

Deixovos unhas fermosas fotos das Brañas de Laíño

Santa María de Dodro

As terras que actualmente ocupa a parroquia de santa María de Dodro levan habitadas dende a Idade do Bronce, que nos deixou por estes lares os petroglifos de A Carga e do Outeiro dos Corvos. En época castrexa seguían habitadas, como así nolo demostran os castros de Monte Xián e o da Ermida, así como o xacemento de Pedra Redonda; estes dous poboados castrexos deberon seguir habitados trala conquista romana. Uns séculos despois, no transito entre a Idade Antiga e a Media, construíuse no monte Vilar unha asentamento fortificado, ou reefortificouse un castro preexistente, coñecida como Castelo de Monte Vilar, que sería descuberto e catalogado por Manuel Murguía no seculo XIX.


No Antigo Réxime esta parroquia conformou o Coto de Dodro e Lestrove, que era un couto redondo dependente do marqués de Bendaña, dono do pazo de Vigo e veciño da cidade de Santiago de Compostela. Previsiblemente antes de estar baixo a autoridade do marqués de Bendaña estivera baixo a xurisdicción (ou polo menos estaba relacionado con el) do Coto e Casa de Dodro e Oíns, da parroquia arzuana de santa María de Dodro, de onde sairían a adopción do topónimo Dodro e do patronazgo mariano por estes lares. A relación entre estes dous coutos esta demostrada polo Catastro de Ensenada, e persistiu incluso cando Dodro era un señorío do marqués de Bendaña.

Os límites do Couto de Dodro e Lestrove non son coñecidos ó cen por cen, pero serían moi parecidos ós que actualmente ten esta parroquia, comprendendo, segundo o Censo de Floridablanca de 1783, os lugares de Dodriño, Revixós, Lestrove, Susavila e Vigo; a súa poboación rondaba as 750 persoas. Segundo o Catastro de Ensenada (1752) no couto residían un fidalgo, Don Gregorio de Hermida y Luazes, dono do pazo da Ermida de Lestrove, e Don Joseph Ximenez, que tiña tratamento de Don pero non era fidalgo; e un gran grupo de forasteiros empadrodados na parroquia, pero non residían nela, entre estes detacaba o señor do Couto, o Marqués de Bendaña.

Durante os séculos XVI, XVII e XVIII asentaranse no territorio desta parroquia dúas familias fidalgas, deixando os seus pazos como vestixio desa época; os marqueses de Bendaña, señores do couto, construiran un pazo en Vigo, pero seguiran vivindo en Santiago, pola súa banda os Ermida asentaranse en Lestrove, construíndo o pazo de Ermida. No século XVI construirase o pazo de Lestrove, propiedade do cabildo compostelá, que será reedificaco no século XVIII pasando a ser residencia veraniega dos arcebispos composteláns; este pazo será desamortizado, pero despois duns anos nas mans dunha veciña de Lestrove volverá ás mans da mitra compostelá. Por último en 1718 comeza a reedificación da igrexa parroquial, que chegará ata os nosos días.

Coa chegada do liberalismo trala invasión napoleónica a principios do século XIX, e a aparición dos concellos constitucionais esta parroquia convértese no concello de Lestrove, dentro do partido xudicial de Padrón. Este concello será suprimido, e o 7 de xuño de 1836 únese coas parroquias de Laíño, san Xoán e san Xián, para conformar un concello, Dodro, ó que lle dará nome e onde se situará a capital municipal ata 1900, que se traslada a Tallós, onde se constrúe a actual casa consistorial en 1906, primeiro en Lestrove e despois en Vigo.

Dende este momento esta parroquia deixará de ser un couto redondo e pasará a ser só unha parroquia máis de Dodro, converténdose na máis poboada do concello, ó que lle dará tamén algún alcalde, como D. Benigno Baleirón Pérez (1932 -1936), que era de Revixós. Ademais aparecerán os núcleos de A Igrexa e de Cancela Abrea.