A belicosidade castrexa

A seguinte comparativa sobre a belicosidade das poboacións castrexas  vaise facer a partir dos libros dos arqueólogos Francisco Calo Lourido, A cultura castrexa e Os celtas. Unha (re)visión dende Galicia, e José Manuel Caamaño Gesto, A cultura castrexa. Economía, sociedade, relixión e arte, o tomo IV de “A Gran Historia de Galicia”.

Francisco Calo Lourido no seu libro a cultura castrexa, do ano 1993, di con respecto a esta, suposta belicosidade castrexa, que non existe, xa que non hai restos materiais que corroboren esta suposición, a pesar de estar escavados unha gran cantidade de castros. As referencias que fan sobre esta belicosidade os autores clásicos non é crible ó cen por cen, xa que seguramente estean influídos polo espírito de superioridade e defensa da conquista romana, ademais de non ter experiencia directa da sociedade castrexa. No Bronce final si aparecen unha gran cantidade de armas claramente ofensivas, polo que si se podería falar dunha sociedade guerreira, pero na cultura castrexa xa non existe este arsenal de armas, senón que as armas que aparecen se semellan máis a coitelos de cociña que a obxectos de loita; a parte tampouco hai enterramentos con armas, como os depósitos do Bronce, nin arreos de cabalos nin restos de carros similares ós atopados noutros lugares, nin restos epigráficos anteriores á conquista romana que fagan mención desta suposta belicosidade. Todo o exposto anteriormente son os argumentos do autor para desmentir a belicosidade das sociedades castrexas; pero tamén fai referencia a elementos que si poderían soster a belixerancia castrexa, pero non ten porque ser así necesariamente, xa que existen outras posibilidades que o expliquen; estes elementos serían o descoñecemento dos deuses castrexos, agás os guerreiros, asociados con Xúpiter ou Marte (cun topónimo a continuación), pero o seu cometido sería o de defensa do lugar mencionado, ademais de aparecer só dende o século II d.C. e non estar feitos por castrexos puros, senón que serían romanos ou indíxenas romanizados; outro elemento sería a situación dos castros en zonas altas, situación que podería atender, non a motivos defensivas, senón a razóns climático –forestais, como a menor vexetación nestas zonas que nas baixas ou a existencia de humidais nas terras baixas, amais de que as terras altas eran máis fáciles de labrar. As murallas son útiles defensivamente, ó repeler ben os golpes pola súa elasticidade, ó non ser ríxidas, pero non teñen porque ser defensivas, poden ter outros usos como o de límite dos castros ou elemento de prestixio; e en caso de ser defensivas poden ter sido feitas en época romana, ben por mandato romano ou por defensa ante este.

No seu libro Os celtas. Un (re)visión dende Galicia, do ano 2010, segue dicindo o mesmo sobre o tema, nega esta suposta belixerancia castrexa, remitíndonos ó seu libro sobre cultura castrexa (o citado anteriormente) resumindo os argumentos expostos neste para defender a súa tese contraria á supostas belicosidade castrexa. Ademais tamén afirma a inexistencia de federacións ou unión de poboados castrexos.

Pola outra banda Jose Manuel Caamaño Gesto no seu libro A cultura castrexa. Economía, sociedade, relixión e arte, do ano 2007, non mostra a súa opinión sobre este tema, a belicosidade castrexa, senón que fai un repaso sobre os argumentos dos que defenden esta belicosidade, amparándose nos poucos vestixios existentes, e pouco concluíntes para definir unha sociedade como belixerante; a parte dos autores clásicos, pouco cribles, e algúns textos epigráficos, que describen ás poboacións galaicas (castrexas) como guerreiras, os únicos vestixios arqueolóxicos existentes sobre os que apoiarse para defender esta belixerancia castrexa son o importante papel dos guerreiros e da ideoloxía da guerra, a existencia de divindades guerreiras e fratrías de guerreiros (segundo defenden algúns autores), os supostos ritos iniciáticos e as representacións escultóricas sobre a guerra, como esculturas con armas pouco útiles na realidade. Á existencia de saunas nos poboados castrexos algúns autores danlle un carácter de lugar de rito iniciático dos guerreiros mediante o baño, o que corroboraría o papel importante dos guerreiros e da ideoloxía da guerra, así como a existencia de fratrías de guerreiros; en canto ás divindades guerreiras, como Coso ou o grupo Band, podían ser simplemente deuses protectores da comunidade. O reforzamento e construción de sistemas defensivos con fortes murallas e foxos indicarían a existencia de tensións entre as distintas comunidades castrexas, que estarían lideradas por un xefe, cuxo poder residiría na súa capacidade de manter o territorio ou aumentalo; isto coincidiría co que di Estrabón, que fala do bandoleirismo endémico das poboacións do noroeste peninsular.

Despois de analizar a exposición destes dous arqueólogos chégase á conclusión de que o máis seguro é que a sociedade castrexa non fora belicosa, dada a falta de vestixios arqueolóxicos que así o corroboren, pero non teñen porque atoparse espadas ou armas metálicas, que puideron ser fundidas ou requisadas polos romanos, para defender esta belicosidade; parece difícil que uns poboados situados uns preto dos outros non tiveran problemas entre eles, incluso pertencendo todos á mesma comunidade castrexa, ademais pode que os castrexos non foran derrochadores e recolleran as armas despois da batalla, explicando a súa ausencia nas escavacións.

A reliquia de Dodro

Nas Brañas de Laíño residen unha gran cantidade de animais, coma lontras, pero principalmente viven nela aves, nalgúns casos só para criar no periodo estival, coma o picapeixe, a garza real, o gabián ou a aguia perdiceira. Pero sobre todas estas destaca un paxaro pequeno que unha subspecie, a propia do NO da península Ibérica, da escriventa das canaveiras a Emberiza schoeniclus lusitánica.
Esta ave, un endemismo dos ceos galegos, coñecida tamén como escriventa das canaveiras, atopase na actualidade en perigo crítico de extinción, xa que se calcula que quedan menos de 100 parellas reproductoras na actualidade. O seu nome venlle por aniñar entre as canaveiras das zonas húmidas.
Precisamente nas Brañas de Laíño é onde se sitúa a maior poboación desta ave, pero ó contrario que outras especies, vexetais ou animais, en perigo de extinción esta circunstancia non eleva o nivel de protección deste ecosistema fluvio-marítimo, dado que nin protección propia ten, senón que está integrado no Sistema Fluvial Ulla -Deza (incluido na Rede Natura 2000), que na practica non é máis que un "caixón de xastre" que abarca varias zonas naturais non conectadas entre si, pero de facto non conleva unha protección especial para estes.

Bo Nadal

Terra de Santiago

No século XII a raíña de León dona Urraca, nai de Alfonso VII, concedeulle ó arcebispo de Santiago Diego Xelmírez un feudo señorial, a Terra de Santiago, que ía dende o río Iso no leste ata o océano Atlántico no oeste, e delimitada polos ríos Tambre, no norte, e Ulla, no sur, coas súas respectivas rías, Noia ó norte e Arousa ó sur.
Este señorío do arcebispado compostelán, que existiría ata a súa supresión a mediados do século XIX, abarcaba os actuais concellos de Ribeira, A Pobra do Caramiñal, Boiro, Rianxo, Porto do Son, Noia, Lousame, Dodro, Padrón, Rois, Teo, Brión, Ames, Santiago de Compostela, Vedra, Boqueixón, O Pino, Touro e a zona máis occidental de Arzúa. Polo tanto as comarcas de A Barbanza, Noia, O Sar, Santisgo e Arzúa.
A mitra compostelá aforará a outros nobres partes deste señorío a cambio dunha renda, un exemplo é o Almirante Paio Gómez Chariño que será señor de Rianxo e Laíño.
Deixo un mapa coas parroquias que comprendería (están todas as arzuanas, pero só serían as máis occidentais). Están agrupadas segundo o concello actual por cores.

As Sete Maravillas Mundiais da Historia

Todos coñecedes a lista coas 7 Maravillas Mundiais da Antigüidade, o Faro de Alexandría, o Coloso de Rodas, a estatua de Zeus en Olimpia, o templo de Artemisa en Éfeso ou Efestión, o Mausoleo de Halicarnaso, os Xardíns colgantes de Babilonia, e a Gran Pirámide de Guiza (a única que segue en pé na actualidade). Tamén coñecedes a lista das Sete Maravillas Mundiais Modernas, Chichén Itzá, a Gran Muralla china, Machu Picchu, Petra, a estatua do Cristo Redentor de Río de Janeiro, o Taj Mahal, e o Coliseo de Roma. Existe ademais a lista coas Sete Maravillas Naturais do Mundo, a Montaña da Mesa (Sudáfrica), as Cataratas do Iguazú (Arxentina/Brasil), a Amazonía, a Bahía de Ha -Long (Vietnam), a illa Jeju (Corea do Sur), o Parque Nacional de Komodo (Indonesia), e o río subterráneo de Puerto Princesa (Filipinas).
Pois ben, hoxe eu propóñovos a lista coas Sete Maravillas Mundiais da Historia, sete construccíons ou conxunto delas, que súa época de esplendor eran sinónimo de beleza, non só pola súa estética, senón tamén pola dificultade da súa construcción. A lista sería a seguinte:
1. As tumbas megalíticas de Brú na Boinne (Newgrange, Knowt e Dowth)
Poño as tres tumbas dado que se sitúan nunha distancia de 1,5 km. Forman parte da lista pola súa dificultade na súa construcción, e porque siguen en pé, máis ou menos e con algunha axuda humana, na actualidade.

2. A cidade de Tenochtitlán
A capital azteca e cidade antiga da actual México DF era coñecida na súa época como a "Venecia Americana", ó situarase no medio dun conxunto de lagos, como o Texcoco, no centro do val de México. Pero ademais os aztecas foron capaces de controlara as augas destes lagoas, que serían drenados case na súa totalidade no século XVII, e de facer construccións monumentais no solo arxiloso da cidade, ademais de outras maravillas da enxeñería coma os acueductos ou as chinampas, illas artificiais na que se cultivaban os alimentos da cidade.

3. Os Xardíns colgantes de Babilonia
Debía ser magnífico atoparse xardín cheo de prantas saíndo dunha construcción no medio do deserto.

4. A cidade de Petra
Xa a coñecedes e creo que non fai falla dicir nada máis.

5. As pirámides pétreas de Exipto
Aquí abarcaría todas as pirámides pétreas feitas polos antigos exipcios, as tres de Guiza, a de Saqqara, a pirámide Vermella e a Acodada de Dahshur e a de Meidum.

6. A cidade do Vaticano
Aquí recolleríanse todas as obras de arte existentes neste microestado, que fan del unha obra de arte en sí, e un museo dos grandes artistas italianos dos séculos XV, XVI e XVII.

7. Stonehenge
Este cromlech único no mundo debía ser asombroso durante a súa época de esplendor.

Nesta lista collerían outras construccións como os vales funeraios do Antigo Exipto, val dos Reis, das Raíñas e dos Nobres,ou a enxeñería dos incas, pero só collen sete.
Esta é a miña lista, que pode ir cambiando, pero cada un debe ter a súa, polo tanto que cada un escolla a súa.

Gobernos municipais

Pasada a metade da lexislatura nos concellos galegos poño os mapas para comparar os cambios entre o goberno saído das urnas e o goberno actual

Datos sobre Dodro

Monte Comunal de Dodro

                                                                    
                                                                      

Altitude dos xacementos arqueolóxicos

Altitude dos cumes máis altos