Caída do muro de Berlín

Este domingo fixo exactamente 25 anos que caeu, mellor dito tiraron, o muro de Berlín, que separou durante 28 anos as partes occidental (RFA) e oriental (RDA) da capital alemana. Este feito marcou a fin da Guerra Fría.
O muro fora construído en 1961 por parte das autoridades da República Democrática Alemana (RDA) para impedir que a poboación escapara á República Federal Alemana (RFA) a través de Berlín, pechando ós alemáns orientais no seu "paraíso comunista".
Durante os anos seguintes moitas persoas que tentaron cruzar o muro faleceron ou foron asasinados no intento.
O 9 de novembro de 1989, cando xa se podía percibir o fin do réxime comunista na Alemaña oriental e a unificación das dúas Alemañas, dimitiu o goberno da RDA, e na rolda de prensa na que anunciaron a dimisión anunciaron que se aprobara a autorización, a todo aquel que quixera, de cruzar o muro, ademais de cometer o erro de dar a entender que o muro xa non era necesario, ó igual que a fronteira entre ambas Alemañas. Isto provocou unha avalancha de persoas a un lado e outro do muro, unhas para cruzalo e outras para recibir a quen o cruzara.
Despois de que os gardas fronteirizos da RDA conseguiran a duras penas evitar o desmantelamento e a apertura das barreiras fronteirizas, sobre a medianoite alguén comezou a golpear a muro cun martelo para abrir un boquete nel; a este unironse outros e así caeu o muro de Berlín.

A Veiga de Abaixo

No lugar de Bexo, preto do río Ulla, hai un xacemento arqueolóxico romano de subsolo, non se aprecian restos na superficie; coñecido como A Veiga de Abaixo, GA15033007. Na zona atopanse restos de tégula galaico- romana (tella) e apreciase un crecemento desigual no millo cultivado na zona, o que soe indicar a existencia de estructuras soterradas.
Pola súa cercanía ó río e á insua de Bexo, podería tratarse dun porto de época romana ou algunha estructura similar, dado que posiblemente nese momento a liña de costa estivese máis adentro e crearíase na zona un embarcadeiro amplo protexido pola insua.

A escravitude en América

A raíña Isabel I de Castela (e España), máis coñecida como a católica, si prohibiu a escravización dos indixenas americanos, algo que deixou especificado no seu testamento. O motivo disto era que estas persoas podían ser cristianizadas, un dos fins da conquista americana, e sobre todo, porque eran subditos da coroa hispana, ó igual que calquer outro veciño dos reinos peninsulares.
Si é certo que se produxeron abusos e traslados forzosos de "indios", e incluso se outorgaron indixenas a colonizadores españois mediante a encomenda, que tiña un certo aroma a escravitude, principalmente nos primeiros anos. Pero a realidade é que estes eran persoas libres, non propiedade dos españois, senón que responsabilidade súa.
No relativo ó traballo nas minas, nomeadamente, no Virreinato do Perú, o que se utilizou foi a mita, un imposto en horas de traballo que os residentes no Tahuantisuyu (o Imperio Incaico) debían pagar ó Inca (o soberano deste imperio); se ben é certo que se "subiu" este imposto.
Para comprobar isto basta con ver a película The Mission (La Misión) na que se pode apreciar a diferenza entre vivir en territorio español, onde estaba prohibida a escravitude dos indixenas, ou portugués, onde esta se permitía.
Pero si existiron os abusos a estas persoas, algo que denunciaron varios colonos españois, como Bartolome de las Casas; algo que foi perseguido pola Coroa, pero a distancia e os intereses dos gobernantes en América fixeron que isto non dera moitos froitos.
A isto habería que engadir que os territorios americanos (e Filipinas) non eran colonias, senón territorios de ultramar, iguais ós peninsulares, como está reflectido na 1ª Constitución española, a de Cádiz de 1812 (a Pepa), que define a Nación española como "a reunión dos territorios de ambos hemisferios", e lle outorga a nacionalidade os veciños destes territorios, coa excepción dos descendentes dos escravos negros, "sangue africana", feito para que non houbera máis cidadans en ultramar que na peninsula, e que na practica non se levou a cabo totalmente, xa que durante o breve tempo que estivo en vigor esta constitución chegaron a votar negros.
Ó caso español habería que antepoñer os casos portugués, francés e británico. Portugal permitia a que se escravizara ós indixenas e se comerciara con eles. Os casos francés e británico baseouse na non integración destes e a súa expulsión forzosa das súas terras para darllas a colonos europeos. Isto foi a política seguida por Estados Unidos dende a súa fundación, utilizando incluso a forza contra eles, recluindoos en reservas e non outorgándolles a cidadanía, algo que sucedeu en 1924.

A (Santa) Compaña en Dodro

A Compaña, como realmente se denomina a esta, sen o apelativo de “Santa”, e as relacionadas cos meigallos e as meigas; temas sobre os que se pode escribir moito nestes lares. Comezaremos pola Compaña, que sería a procesión das ánimas en pena, da parroquia, que anda, de noite, polos camiños, e que si che ve corres o perigo de que che recruten como portador da cruz e a auga bendita. Nun dos talleres, o de Imo, déronnos unha posible explicación para este fenómeno en Dodro, nela dise que a compaña sería unha invención feita polos contrabandistas para ocultar o estraperlo que facían entre Ribeira e Santiago, nunha ruta que atravesaría o noso concello pasando pola Cruz do Avelán (cruceiro de capela relacionado con visión desta procesión); o engano consistiría en enviar diante do contrabando a dúas persoas vestidas de pantasmas e a outra tocando unha campá para asustar á xente e que ninguén se acercara ó camiño polo que ían. Esta explicación tamén serviría para xustificar a práctica desaparición das visións da Compaña dende a chegada do alumeado público.

O certo é que si que había moitas confusións con xente que camiñaba na escuridade coa luz dun farol ou dun fachón (facho feito con palla), sirva de exemplo que cando os veciños de Imo vían unha luz así en Cordeiro (ao outro lado do Ulla) crían que andaban por alí estas ánimas, e cando os de Cordeiro as vían en Imo pensaban que estaba aquí. Amais dos farois ou fachóns o reflexo da Lúa na auga tamén podía producir o engano, como seguramente pasaba en Revixós coa fonte do Cebreiro, situada xunto ó nacente río san Lufo, na sempre se vía unha luz ás noites, pero cando a xente ía alí non atopaban nada; a crenza, que aínda hoxe segue infundindo respecto aos veciños da zona, viría dada polo suposto afogamento dunha persoa neste lugar. De afogados é asimesmo o laio, pola tardanza dun home que se ía ir tirar ó río, provinte do río de Manselle na Braña, que se oíu nunha noite de tormenta.

Este medo ós seres do máis alá e aos sons raros era aproveitado por algunhas persoas, polo que se xogaba con el, para gastar bromas, a outros, como os que viñan das festas a andar polo monte, ían ó muíño, ou calquera outra persoas que andara de noite, momento no que se facían estas bromas, polos numerosos camiños escuros; algunhas desta bromas merecen a pena ser contadas, como a que fixo crer ós seus acompañantes que algo viña en dirección a eles, ou na que fan crer a un home que un morto, situado na casa da fábrica da igrexa de san Xoán de Laíño, se levantara.

Nisto habería que engadir o medo ós ataúdes, que antigamente había que ir buscar a Padrón ou outros sitios, e se traían ó lombo entre varias persoas ou no autobús de liña. Con isto téñense producido numerosas anécdotas, coma a do home que volvía dunha festa e se topou cun ataúde no medio do camiño e dúas persoas, descansando da viaxe con el, nos lados e escapou aterrado do lugar,  ou o que se meteu dentro dun que ía no teito do autobús porque chovía, e cando sacou a man para ver se aínda o seguía facendo asustou a todos os ían no teito. Pero tamén se teñen producido outras como a caída dun defunto da caixa na o levaban.

I Guerra Mundial 2

Tal día coma hoxe, fai exactamente 100 anos, comezaba a I Guerra Mundial, ó declararlle o Imperio Austrohúngaro a guerra a Serbia, ó esta no ser capaz de cumplir o ultimato feito por Austria -Hungría a este país como represalía pola colaboración serbia no asasinato do arquiduque Francisco Fernando un mes antes. 

A partir deste momento comezaría a a cadea de declaracións mutuas de guerra desencadeada polas alianzas internacionais existente en Europa nese momento.

I Guerra Mundial 1

Fai hoxe 100 anos o nacionalista serbio Gavrilo Princip, membro da organización Mano Negra, asasinou, con senllos disparos, ó arquiduque Franz Ferdinand (Francisco Fernando), herdeiro do Imperio Austro -Húngaro, e á súa esposa Sofía Chotek, en Sarajevo durante unha visita da parella imperial a esta rexión do imperio. Uns minutos antes xa sufriran outro atentado falido.
Este feito illado colevaría o inicio da "Guerra que ía rematar con todas as guerras", a I Guerra Mundial (ou Guerra Mundial parte 1), o primeiro conflicto aramdo en Europa occidental dende a guerra franco -prusiana de 1871. Coflagración armada perseguida dende pouco despois a anterior, o que levou á creación de dúas grandes alianzas, a Triple Alianza (Alemaña, Austria -Hungría e Italia, que despois se cambiará de bando) e a Triple Entente (Francia, Rusia e Gran Bretaña), e que se pensaba so ía durar días semanas, ou algún mes, pero que acabaría durando máis de catro anos e que se levaría as vidas de millóns de persoas, tanto militares coma civís.
Esta guerra marcaría un punta de inflexión na Historia do mundo, nada sería igual dende este momento.
Foi a úlitma guerra do século XIX e a primeira do XX, ou mellor dito "unha guerra do século XIX no século XX".

Bouza Badín