O Pozo Bastón

Casa nas Brañas de Laíño

Mámoa do Couto de Burés

Se as comarcas fosen os concellos

Hai tres anos deixeivos os datos electorais das comarcas tralas eleccións de 2011, hoxe traivos as saíntes tralas últimas eleccións municipais do 24 de maio. Estas serían as corporacións saídas das eleccións se en vez de 314 concellos Galicia só tivera 53 e estes coincidiran coas actuais comarcas.

ARZÚA: PP 9, PSOE 5, BNG 3, AA 3. {PP}
BARBANZA [Boiro (PP), A Pobra (Nós), Rianxo (BNG), Ribeira (PP)]: PP: 12, BNG: 6, PSOE: 4, C's: 1, Nós: 1, SON: 1. {PP}
BARCALA: PSOE 8, PP 7, C's 1, CxG 1. {PSOE}
BERGANTIÑOS: PP 11, BNG 7, PSOE 4, TEGA 3. {PP}
BETANZOS: PP 11, PSOE 6, BNG 3, SON 1. {PP}
CORUÑA: PP 10, MAREA 6, PSOE 6, BNG 2, AV 2, C's 1. {MAREA +PSOE +BNG}

EUME: PSOE 11, PP 5, BNG 4, XasP 1. {PSOE}

FERROL: PP 10, PSOE 6, MAREA 4, BNG 4, TEGA 2, C's 1. {PSOE}

FISTERRA: PSOE 10, PP 6, BNG 2, IXCEE 2, CG 1. {PSOE}

MUROS: PP 6, BNG 5, PSOE 4, CxG 2. {BNG + PSOE}
NOIA: PP 11, PSOE 4, BNG 2, MCN 1, PortodoS 1, CxG 1, NOIA 1. {PP}
ORDES: PP 9, PSOE 7, BNG 3, UXO 2.
ORTEGAL: PSOE 8, PP 7, BNG 2. {PSOE}
SANTIAGO: PP 9, MAREA 8, PSOE 5, BNG 2, C's 1. {MAREA + OUTROS}
O SAR [Dodro (PP), Padrón (PP), Rois (PP)]: PP 9, BNG 2, PSOE 2, PGD 1, UVD 1, VÑ 1, AxP 1. {PP}
TERRA DE MELIDE: PP 9, PSOE 4, BNG 4. {PP}
TERRA DE SONEIRA: BNG 10, PP 5, PSOE 4, IxVIMIANZO 1, TEGA 1. {BNG}
XALLAS: PP 6, PSOE 5, BNG 3, TEGA 3.
ANCARES: PSOE 7, PP 5, BNG 1. {PSOE}
CHANTADA: PP 7, INTA 4, PSOE 3, BNG 2, PDDdG 1.
FONSAGRADA: PSOE 8, PP 4, BNG 1. {PSOE}
LEMOS: PP 9, PSOE 7, BNG 5. {PSOE + BNG}
LUGO: PP 11, PSOE 9, BNG 3, MAREA 2, C's 1, ACE 1. {PSOE +OUTROS}
MARIÑA CENTRAL: PP 9, PSOE 8, BNG 3, FPF 1. {PSOE + BNG}
MARIÑA OCCIDENTAL: PP 9, PSOE 8, BNG 4. {PSOE + BNG}
MARIÑA ORIENTAL: BNG 7, PP 6, PSOE 4. {BNG}
MEIRA: PSOE 6, PP 5, BNG 2. {PSOE}
QUIROGA: PP 8, PSOE 4, BNG 1. {PP}
SARRIA: PP 9, PSOE 7, BNG 2, CxG 2, IG 1. {PSOE+ BNG+ CxG}
TERRA CHÁ: PP 11, PSOE 8, BNG 2. {PP}
A ULLOA: PP 5, PSOE 5, INTA 3.
ALLARIZ -MACEDA: PP 8, BNG 6, PSOE 2, CxG 1. {BNG +PSOE +CxG}
BAIXA LIMIA: PP 9, PSOE 4. {PP}
CARBALLIÑO: PP 10, PSOE 9, BNG 1, SON 1. {PSOE +BNG +SON}
A LIMIA: PP 13, PSOE 6, BNG 1, XA 1. {PP}
OURENSE: PP 12, PSOE 6, DO 6, MAREA 2, BNG 1. {PP}
RIBEIRO: PP 9, PSOE 6, BNG 2. {PP}
TERRA DE CALDELAS: PP 5, PSOE 4, BNG 2. {PSOE +BNG}
TERRA DE CELANOVA: PP 13, PSOE 4, BNG 4. {PP}
TRIVES: PP 4, ATI 4, SON 2, PSOE 1.
VALDEORRAS: PSOE 10, PP 10, BNG 1. {PSOE}
VERÍN: PP 12, PSOE 6, BNG 3. {PP}
VIANA: PP 7, BNG 5, PSOE 1. {PP}
BAIXO MIÑO: PP9, BNG 7, PSOE 6, C21 1, CsT 1, CG 1. {BNG +PSOE}
CALDAS: PP 10, PSOE 8, BNG 3. {PSOE +BNG}
CONDADO: PP 9, BNG 5, PSOE 4, ACIP 2, AporM 1.
DEZA: PP 12, PSOE 5, CxG 2, BNG 2. {PP}
MORRAZO: PP 10, BNG 8, PSOE 3, SON 3, ASpUN 1. {BNG +OUTROS}
PARADANTA: PP 10, PSOE 4, AGEA 2, BNG 1. {PP}
PONTEVEDRA: BNG 10, PP 9, PSOE 4, MAREA 1, C's 1. {BNG}
SALNÉS: PP 11, PSOE 8, BNG 3, SON 2, PDDdG 1. {PSOE +OUTROS}
TABEIRÓS: PP 11, PSOE 8, BNG 1, MOVETE 1. {PP}
VIGO: PSOE 15, PP 9, SON 3, BNG 2. {PSOE}

Eleccións municipais en Dodro e Laíño

O pasado mes de maio non publiquei, pero este mes van dúas publicacións relacionadas coas pasadas eleccións.
A primeira é unha táboa que mostra os resultados da tres últimas eleccións municipais, 2007, 2011 e 2015, se as dúas zonas que conforman Dodro, Laíño e Dodro, foran concellos separados como antigamente eran. Laíño estaría conformada polas súas dúas parroquias, san Xoán e san Xián, mentras Dodro comprendería a actual parroquia de santa María (antigo couto de Dodro e Lestrobe).
Ambos os dous concellos terían 9 escanos, ó situarse a súa poboación entre 1001 e 2000 habitantes. Laíño tería tres mesas, Teaio, Imo e Chenlo, mentras Dodro tería dúas, Lestrobe e Dodriño.

Os fogares galegos no século XVIII

No século XVIII prodúcese en Galicia a culminación do aumento demográfico comezado no século anterior, ademais do inicio da concentración da poboación no litoral, non polo traslado de habitantes do interior á costa senón por unha disparidade nos ritmos de crecemento, ó facelo dunha forma máis rápida a zona litoral. Os factores que provocaron isto son diversos, pero un dos fundamentais foi a entrada do millo no sistema agrario galego e as transformación que este provocou neste sistema, introducción que se levou a cabo primeiramente na costa que no interior; a importancia do millo radica en que este é un cereal que non necesita moito terreo para producir o gran suficiente para producir o pan necesario para alimentar a unha familia e ademais non consumía excesivos recursos da terra. A maioría da poboación seguía vivindo principalmente no rural(polo que o modelo rural eran o maioritario), tendo Galicia unha baixa taxa de urbanización.

No século XVIII había dous tipos de familia en Galicia; as familias de tamaño pequeno, cunha explotación agraria pequena, con actividades complementarias abundantes e cun sistema de herdanza basado na mellora curta, típico da zona litoral; e a familia de tamaño amplo, cunha explotación agraria máis extensa, cun forte compoñente gandeiro, con escaseza de actividades complementarias e un sistema de herdanza basado na mellora ampla en favor do fillo maior varón, típico da zona interior (Lugo sobre todo). A existencia de dous tipos de familias provocaban que a media do número de persoas por fogar en Galicia no século XVIII estaba arredor dos 4.4 persoas por fogar, non sendo na costa inferior a 3 e superior a 7 individuos nun mesmo fogar, mentres que en Lugo, non baixaban de 5 habitantes e superaban os 7 en moitos casos.

No mapa aprécianse claramente tres áreas ben diferenciadas, que responden ó modelo antes sinalado, podendo apreciarse as diferencias entre o litoral e o interior; unha área de entre 3.8 e 4.7 ind./fog., que ocupa case toda a zona atlántica e cantábrica de Galicia, amais de gran parte de Ourense, dentro desta zona hai certas áreas cunha media de entre 2.9 e 3.7 ind./fog.; outra área atópase en parte das provincias de Lugo, Santiago e Ourense e en puntos dispersos polas outras dúas áreas, esta área  ten unha media de entre 4.8 e 5.5 ind/fog; e a outra área é sitúase na maior parte da provincia de Lugo e noutros tres puntos da primeira área, esta zona presenta unha media superior a 5.6 ind/fog.

A xefatura dun fogar galego do século XVIII estaba ocupada, na meirande parte dos casos, por homes, ben estivesen casados, solteiros ou fosen viuvos.

A emigración, ben fose temporal, polianual ou permanente, provocou a marcha de moitos homes durante longos períodos de tempo, no que as mulleres exercían o seu papel no fogar.

Na familia de tamaño pequeno cabeza de fogar era o pai ata a súa morte ou traslado á casa dun fillo ou filla, ó producirse isto podía herdar a casa e a súa xefatura un home ou unha muller, aínda que tivera algún irmán solteiro na casa, xa que ó ser unha herdanza de mellora curta non tiña restriccións de sexo ó legárselle a todos os irmáns unha cantidade semellante de bens. Mentres que na familia ampla o pai exercía de cabeza de familia ata a súa morte e legáballe esta situación ó seu primoxénito varón, dado que se rexían por unha herdanza de mellora ampla, na que se lle entregaban case todos os bens a un só fillo, que beneficiaba a este; no caso de quedaren na casa irmás solteiras ou segundóns tiña que facerse cargo deles, chegando incluso a emigrar antes de herdar para conseguir máis bens para a familia e unha dote para as súas irmás.

No cadro exponse a situación da xefatura do fogar no século XVIII en catro concellos da zona  litoral occidental galega, pertencentes todos agás Baiona ( que está nunha zona de entre 2.9 e 3.7 ind/fog) a área de entre 3.8 e 4.7 ind/fog., dentro da zona de predominio da familia pequena. No cadro apreciase o gran predominio dos fogares dirixidos por un home casado, non baixa do  58% e incluso Chega en Ares ó 68%, a este síguenos os fogares rexidos por unha muller viúva, entre o 18 e o 24%, e finalmente, cuns números moi parellos, os que teñen como cabeza a un home viúvo ou solteiro ou a unha muller solteira.

Dende o Carboeiro